barnowlblues.punt.nl
by Eric Campfens

 

0 De geboorte van de Blues

0 Geschiedenis van de Blues 1890 - 1950

0 Oorsprong van de Blues

0 De term "Blues"

0 Jim Crow Laws

 

0 Worksongs

0 Boogie Woogie

 

0 Booker T. Washington

0 Washington, de 'zwartste' naam van Amerika

 

0 Black Snake

0 John Henry, steel driving man

0 Stack-o-Lee

 


Lees meer...   (1 reactie)

Praten over seks is iets dat in feite overal en altijd gebeurt. Meestal met bedekkende termen en dubbelzinnigheid, want door de heersende moraal wordt openheid over dit onderwerp niet gewaardeerd. En datzelfde geldt voor het benoemen van seks in de muziek. En zeker ook in bluesteksten wordt gebruik gemaakt van dubbelzinnigheid. Termen als rider, back door man, crosscut saw en squeeze my lemon zijn er maar een paar voorbeelden van metaforen die wij regelmatig in bluesnummers aantreffen. Black Snake is er nog zo een en mede door de film “Black Snake Moan” uit 2007 met Samuel L. Jackson wordt deze term wat vaker gebezigd.

In bluesteksten is in ieder geval veel dubbelzinnigheid te horen en dit brengt een zekere mate van gecompliceerdheid, humor en emotie mee. Het taalgebruik, zowel de slang als de normale spraak, en de stijlfiguren worden steeds gebruikt om de luisteraars te binden en het aan hen over te brengen. Uitdrukkingen en symbolen heersen altijd al in allerlei vormen van muziek, maar zij zijn vooral belangrijk in de ontwikkeling en populariteit van de oudste blues in het zuiden van de VS. In liederen als “Dust My Broom” en “Down In The Bottom” worden misleidende en creatieve zinsneden gebruikt om herkenning en een gedeelde achtergrond met de luisteraars te bepalen. 

Een ander voorbeeld hiervan is “Black Snake Moan” van Blind Lemon Jefferson. In dit lied verlangt hij naar zijn vrouw die hem moet helpen met de zwarte slang die in zijn kamer kronkelt. Men zou kunnen denken dat hij inderdaad over een zwarte slang zingt, maar hier is ‘black snake’ overduidelijk een verbloeming en wordt er zijn penis mee bedoeld. Dat is m.i. helemaal duidelijk in de laatste regel van het lied: “that black snake done run my darlin’ home”.  Dit maakt “Black Snake Moan” een van de meest vertoornde en geagiteerde bluessongs die er bestaan. 

I ain't got no mama now
I ain't got no mama now
She told me late last night, "You don't need no mama no how"

Mmm, mmm, black snake crawlin' in my room
Mmm, mmm, black snake crawlin' in my room
Some pretty mama better come and get this black snake soon

Ohh-oh, that must have been a bed bug, baby a chinch can't bite that hard
Ohh-oh, that must have been a bed bug, honey a chinch can't bite that hard
Ask my sugar for fifty cents, she said "Lemon, ain't a child in the yard"

Mama, that's all right, mama that's all right for you
Mama, that's all right, mama that's all right for you
Mama, that's all right, most seen all you do

Mmm, mmm, what's the matter now?
Mmm, mmm, honey what's the matter now?
Sugar, what's the matter, don't like no black snake no how

Mmm, mmm, wonder where my black snake gone?
Mmm, mmm, wonder where this black snake gone?
Black snake mama done run my darlin' home

Het nummer is als eerste opgenomen in 1926 door Victoria Spivey als “Black Snake Blues”, een jaar later volgt de versie van Blind Lemon Jefferson met de titel “Black Snake Moan”. Diens versie verkoopt vele malen beter dan het origineel van Spivey, waardoor deze bekender is. En na Spivey en Jefferson zijn er tientallen anderen geweest met songs met een vergelijkbare titel, maar in ieder geval hetzelfde onderwerp: “I’m A Crawling Black Snake” van Lightnin’ Hopkins, “Black Snake” van John Lee Hooker en “Black Snake Bites” van King Oliver zijn hier maar enkele voorbeelden van. De al eerder genoemde speelfilm “Black Snake Moan” gaat meer over ’s mans persoonlijke problemen en demonen dan over het gebrek aan een vrouw. De titel van de film is wat dat betreft een minder goede keus.

Een lied dat rechtstreeks is afgeleid van “Black Snake Moan/Blues” is het bekende “Crawling King Snake”, gezongen door mensen als Big Joe Williams, John Lee Hooker, Muddy Waters, Howlin’ Wolf en vele anderen. Met de ‘snake’ wordt duidelijk weer het geslachtsdeel van de zanger bedoeld, terwijl het lied nu aangeeft dat hij de baas in huis is vanwege zijn ‘snake’.

 

Teksten met een dergelijk uitgesproken seksuele inslag horen bij een bluesgenre dat hokum wordt genoemd. Deze stijl maakt gebruikt van uitgesproken metaforen en toespeling doorhet gebruik van humor om op deze wijze een seksueel geladen en komische voorstelling te kunnen maken. Hokum is afgeleid van de traditie van de minstrelshows, die aan het eind van de 19e en begin van de 20eeeuw in het zuiden van de VS rondtrokken.

Vanzelfsprekend blijven eufemismen en dubbelzinnigheden niet beperkt tot de blues. Het Beatlesnummer "Drive My Car" maakt op een geraffineerde wijze gebruik van het oude bluesidioom 'baby, you can drive my car', wat gewoon een uitnodiging tot het hebben van seks betekent. Ook in de moderne popmuziek worden dergelijke toespelingen nog steeds gebruikt, zoals in Lady Gaga's "Love Game", waar zij 'I wanna take a ride on your disco stick' zingt. Slimme uitdrukkingen beheersen de populaire muziek. Van de oude blueszangers tot en met de moderne popartiesten, allen maken gebruik van dubbelzinnigheden om hun muziek meer onderhoudend te maken. En hoewel deze manier van uitdrukken erg belangrijk was voor de ontwikkeling van de blues is het minstens zo belangrijk in moderne stijlen als rap, pop en r&b. Toevallig allemaal muziekstijlen die hun oorsprong vinden in de blues.


















Reacties
Net als de Blues heeft de Boogie Woogie zijn oorsprong in Afrika. En net als de Blues ontstaat deze stijl aan het eind van de negentiende eeuw. Boogie woogie is een speelstijl voor de piano, waarbij de linkerhand een zeer strak ritme aanhoudt en de rechterhand vrij is om bluesloopjes in diverse ritmes te spelen. Dit is wat in de muziek 'syncopating' wordt genoemd; iets wat je ook terugziet in de ragtime en vroege jazz. Een exacte geboortedatum is van deze muziekstijl is niet te geven. Je kunt er van uitgaan dat deze, net als de blues, ergens tussen 1870 en 1890 is geëvolueerd uit de muziek die er destijds werd gemaakt. Een vergelijking met de Westafrikaanse Madinka-muziek valt meteen op. Ook hier wordt gebruikt gemaakt van zich repeterende bassen, shuffle-ritme en breaks. Net als in de boogie woogie.  
Muziek werd destijds naast het gewone werk gemaakt. Slechts een enkeling maakte er destijds zijn beroep van. Hetzij noodgedwongen omdat zij door een handicap geen gewoon werk konden doen of uit eigen vrije wil, omdat zij als muzikant meer konden verdienen. Deze muzikanten reisden rond, speelden op barbecues en in barrelhouses en juke joints en waren erg populair, omdat zij naast het maken van muziek ook verhalen vertelden en nieuwtjes doorgaven. De muzikanten waren ongeschoold, dat wil zeggen dat zij nooit een opleiding hebben gehad in de Europese harmonieleer en uitsluitend gebruik maakten van de eigen muziektraditie, die rechtstreeks uit Afrika stamt. Buiten het feit dat het op een Europees instrument werd gespeeld bevat de pure boogie woogie dan ook helemaal geen blanke elementen.
Zoals ik al schreef is een geboortedatum niet vast te stellen. Nadat deze stijl zich in verschillende vormen heeft gemanifesteerd kreeg zij pas in de twintiger jaren de naam 'boogie woogie' mee. Piano's hadden als voordeel dat zij een groter volume konden voortbrengen als gitaren. Hierdoor konden zij beter de muziek verzorgen in de grotere dansgelegenheden. Naast boogie woogie en blues beheersten de pianisten ook andere stijlen. Op verzoek konden zij de toenmalige populaire deuntjes, ballades en zelf walsjes spelen. In de negentiende eeuw wilden ragtimespelers als Scott Joplin en William Turk gezien worden als serieuze componisten. Op hun beurt beïnvloeden deze pianisten stride-pianisten als Eubie Blake, Fats Waller en Jelly Roll Morton. In 1899 schreef de genoemde Eubie Blake “Charleston Rag” waarin boogiebassen waren verwerkt. Deze had hij eerder al gehoord van ragtime-pianist William Turk.
Er wordt wel beweerd dat de boogie woogie is ontstaan in Chicago, maar dat is pertinent niet waar. Wel is het zo dat veel zwarten in die tijd op zoek naar werk naar het noorden trokken en de muziek dan ook meeverhuisde. Met het uitbrengen van de “Pinetop's Blues” / “Pinetop's Boogie Woogie” door Pinetop Smith werd deze naam voor altijd aan dit genre verbonden. De oorsprong van de naam is onduidelijk. Er wordt wel beweerd dat dit te maken heeft met de 'bogye man', iemand waar kinderen mee bang worden gemaakt, maar het is ook mogelijk dat de oorsprong van het woord in West-Afrika ligt, waar in het Hausa “Boog” en het Mandingo het woord “Booga,” het slaan op een trommel betekent.
En met de benaming 'boogie woogie' voor deze muzieksoort was in 1928 ook meteen raak. Veel blues- en boogiepianisten kregen de gelegenheid opnamen te maken. Pinetop Smith werd al begin 1929 doodgeschoten en heeft van zijn succes niet kunnen profiteren. Hij had in januari nog “Jump Steady Blues” opgenomen, wat tevens zijn laatste sessie zou zijn. De eerste imitatie van “Pinetop's Boogie Woogie” werd in 1929 als “Boot That Thing” op de plaat gezet door Roosevelt Sykes. Hij was de eerste van een serie pianisten, die ook dat jaar de studio ingingen.
                      
Namen hiervan zijn o.a. Montana Taylor, Charles Avery, Romeo Nelson, Charlie Spand, Speckled Red, James Stump Johnson en Cow Cow Davenport. Voor de meest invloedrijke zou dat vreemd genoeg nog enkele jaren duren. Ik doel hierbij o.m. op Jimmy Yancey, Meade Lux Lewis en Cripple Clarence Lofton.
Ondanks het feit dat de muziekindustrie door de Grote Depressie in 1930 in het sloop raakte werd nog steeds muziek opgenomen. Meade Lux Lewis, die in 1927 al een hitje had met “Honky Tonk Train Blues” kreeg in 1935 de vraag van John Hammond of hij van deze oude hit een nieuwe versie wilde maken. Naast deze nam hij er nog een aantal op, zoals “Mr. Freddie Blues” en “Yancey Special”, zijn ode aan Jimmy Yancey. In dezelfde tijd nam Albert Ammons “Boogie Woogie Stomp” op. Toen deze beide pianisten samen met Pete Johnson voor het 'From Spirituals To Swing'-concert in december 1938 aan elkaar werden gekoppeld was helemaal het hek van de dam. De Boogie Woogie Boys, zoals ze werden genoemd, bleven in de jaren erna populair en veelgevraagd maar moesten ook met de tijd meegaan. Zo heeft Meade Lux Lewis ook met pop-boogie geflirt en Pete Johnson deed hetzelfde met rhythm & blues. Nog steeds worden De Grote Drie als voorbeeld genomen.
 
Pas in de tweede helft van de jaren dertig werden ook Jimmy Yancey en Cripple Clarence Lofton op de plaat gezet. Yancey nam o.a. “Yancey Special" op, het stuk dat Meade Lux Lewis als eerbetoon aan Jimmy had opgenomen. Cripple Clarence Lofton was een invloedrijke figuur als voorbeeld voor aspirant boogie-pianisten, die de 'School Of Boogie Woogie' oprichtte. Zijn bekendste werkjes nam hij reeds op in 1936 ("Streamline Train"/"I Don't Know"), heropnamen en nog veel meer titels werden net als bij Jimmy Yancey rond 1940 gemaakt. Zo nam hij drie versies op van 'The Fives' onder de titels “The Fives”, “Sixes & Sevens” en “Clarence's Blues”, zo ook een uitvoering van “Pinetop's Boogie Woogie”.
De vercommercialisering, die in feite door de Boogie Woogie Boys in gang was gezet, betekende ook bijna het einde van de boogie woogie. Het was in feite een soort popmuziek geworden toen de rock 'n roll en rhythm & blues zijn kop opstak. Rhythm & blues-artiesten als Amos Milburn, Little Willie Littlefield, Champion Jack Dupree en Professor Longhair gebruikten de boogie woogie als basis voor hun eigen stijl. Iemand als Professor Longhair beïnvloedde op zijn beurt weer Fats Domino en Dr. John. En zo blijft boogie woogie toch levend, hetzij voortlevend en een nieuwe stijl of gewoon om dat er nog genoeg pianisten zijn, die deze gecompliceerde speelwijze beheersen.
 
Ook in Nederland is deze populair. De bekendste artiest uit dit genre is wel Rob Hoeke, die in de jaren zestig en begin jaren zeventig furore maakte met zijn Rhythm & Blues Group. Ondanks een ongeluk in 1974, die hem twee vingers kostte, blijft hij tot zijn dood in 1999 een virtuoos pianist.
Andere namen die van belang zijn Jaap Dekker, Martijn Schok en Mr. Boogie Woogie (Erik-Jan Overbeek), die de mzuiek levend houden.
 
Lees meer...   (2 reacties)
De blueszanger Bukka White heet eigenlijk Booker T. Washington White. En net als hij zijn er vele Afrikaans-Amerikanen die ook Booker of zelfs voluit Booker T. Washington heten. Wie is nu eigenlijk deze Booker T. Washington?
Booker Taliaferro Washington, zoals hij voluit heet, was pedagoog, schrijver en voorvechter van verbeterde rechten voor de zwarte Amerikanen. Hij werd op 5 april 1856 in slavernij geboren in Franklin County (Virginia).
Washington werd als zoon van een slavin geboren op een plantage in Virginia. Zijn moeder Jane was kokkin en zijn vader een blanke man, die op een boerderij in de buurt woonde. De 'T' in zijn naam staat voor 'Taliaferro', wat de naam van zijn meester was. Na de bevrijding van de slaven in 1865 vertrok hij met zijn familie naar Malden in West-Virginia. Hier ging hij naar school en werkte in de mijnindustrie. Later volgde hij een opleiding aan de Weyland Seminary in Washington D.C. Hij keerde terug naar Malden en richtte daar in 1881 de Tuskegee Normal and Industrial Institute op.
Het was de tijd van de hervormingen, waarin er meer rechten zouden komen voor de zwarte Amerikaan. Helaas kwam daar vanuit de regering weinig sturing en Booker T. Washington wierp zich op als spreekbuis. Hij overtuigde de zuidelijke blanke werkgevers en bestuurders dat de opleidingen op zijn Tuskegee Institute de zwarte bevolking op “het land” zouden houden. Daarnaast overtuigde hij de noordelijke geldgevers, zoals Rockefeller en Carnegie een protestante werkethiek en beloofde hij de zwarten een opleiding, die hen uit het web van 'sharecropping' en eeuwigdurende schulden zouden halen en hen naar zelfstandigheid en ondernemerschap zou voeren.

                     

In zijn bekendste werk “The Atlanta Exposition Address” moedigt hij de zwarte bevolking van de Verenigde Staten aan om zich te ontwikkelen. Alleen op deze manier zouden ze succesvol kunnen worden. Hij schreef het boek “Up From Slavery” in 1901 nadat hij een invloedrijk leider voor de Afrikaans-Amerikanen was geworden. Hij dineerde zelf in het Witte Huis in 1901 en werd de adviseur van de presidenten Theodore Roosevelt en William Howard Taft.
Toch kreeg hij ook kritiek te verduren, vooral van degenen (blank en zwart), die voor gelijke rechten voor blank en zwart vochten. Die waren het niet eens met zijn zienswijze om de zwarten op het platteland te houden. Vaak wist hij zijn critici met 'achterkamertjespolitiek' en geheime onderhandelingen zoet te houden. Toch kon hij niet tegenhouden dat de zwarten vanaf 1915 massaal het platteland verlieten en naar de stad trokken.
 
Booker T. Washington overleed op 14 november 1915 in Tuskegee (Alabama). Op 2 april 1956, honderd jaar na zijn geboorte, werd zijn geboorteplaats Franklin County opgenomen in het National Park System als het Booker T. Washington National Monument.
Ondanks alle kritiek zijn allen het er unaniem over eens dat Booker T. Washington iemand is geweest die veel voor de zwarte bevolking heeft gedaan en hen zelfstandigheid en zelfbewustzijn heeft gebracht.
Lees meer...   (3 reacties)
 
Hoewel je waarschijnlijk wel de oorsprong van de blues kunt traceren, blijft de echte geboorte ervan gehuld in mysteries. Niemand kan vertellen wie het eerste blueslied zong, of waar, wanneer. Misschien was er wel een vergeten genie, die in zijn eentje dit krachtige en niet kapot te krijgen muzikale genre heeft gecreëerd. Het is echter waarschijnlijker, dat dit genre aan het eind van de negentiende eeuw is ontstaan toen verschillende zwarte muziekvormen zich samenvoegden toen onbekende en inmiddels lang vergeten muzikanten samen in het zuiden van de VS speelden.
 
Deze vroege bluesmuzikanten hadden waarschijnlijk een vrij gemiddeld talent, maar wisten toch de aandacht van hun publiek vast te houden, terwijl zij op een straathoek of in een juke joint speelden. Bluesachtige songs dateren terug tot de periode van 1890 tot begin 1900 toen de nu bekende thema's, slidegitaar technieken en het vraag-en-antwoord spel tussen stem en gitaar voor het eerst te horen waren in Texas, Mississippi en Georgia. Het is niet toevallig dat in die periode ook de ragtime, jazz en gospel ontstonden in een niet eerder voorgekomen explosie van zwarte creativiteit.
 
Het genre dat ontstond op de laagste sport van de ladder, de blues, bleek de hart van de muzikale ontwikkeling te zijn, die tot op de dag van vandaag voortduurt en nog steeds stijl, geluid en gedrag van de populaire muziek aandrijft.
 
               
Lees meer...   (3 reacties)
De eerste zwarten arriveerden in Amerika in 1619 in Jamestown, Virginia als bedienden. Hiervoor hadden zij een contract gekregen. Rond die tijd waren er in Amerika ook veel blanke bedienden of hulp aan het werk, vaak ex-gevangenen en tot slaaf gemaakte indianen. De blanken bewerkten tot dan toe meestal het land om er tabak, rijst en andere gewassen te verbouwen, maar vanaf 1660 waren het voornamelijk de zwarte slaven die dit zware werk deden. Nadat de British Navigation Acts van 1660 de prijzen van tabak in Virginia en Maryland opstuwden konden de eigenaren van de plantages zich de dure blanke werkkrachten niet meer veroorloven en gingen zij over op het te werk stellen van zwarte slaven. Hierdoor werd de vraag naar slaven uit West-Afrika steeds groter.
De stammen die zich traditioneel met landbouw en veeteelt bezighielden, zoals de Arada, Dahomey en Fulani, uit het huidige Benin, hadden hierbij de voorkeur boven die voornamelijk jaagden of regelmatig oorlog voerden.
              
De slavenhandelaren, voornamelijk Nederlanders en Engelsen, werkten in een zogenaamde triangel. Zij voeren van  Europa  met  goederen  naar  West-Afrika,  ruilde die om voor slaven. Deze brachten zij naar West-Indië en Amerika om hen daar te verkopen of te ruilen en met nieuwe goederen, zoals bv. tabak, voeren zij weer terug naar Europa. De situatie aan boord van de schepen was verschrikkelijk en velen overleefden de reis niet. Bij aankomst in Virginia werden de familie uit elkaar gehaald en werden zij verkocht.
Toen men merkte dat de slaven met elkaar door middel van drums en horens konden communiceren werden deze verboden. Desondanks gingen de oude tradities en gewoonten, kleding, taal en muziek niet verloren. Liederen werden tijdens het werk gezongen om de dag sneller voorbij te laten gaan.
 
Al vrij snel werden de slaven verspreid over een groter gebied en kwamen zij terecht in North- en South-Carolina (toen nog Carolina), Georgia, Mississippi, Alabama en Louisiana. Plantageslaven werden onderverdeeld in twee categorieën: huis- en veldslaven. Van de laatste categorie is de blues afkomstig. De slaven maakten muziek van en over hun eigen omgeving. Zij hadden de Afrikaanse versie van de banjo meegebracht en ook bespeelden zij de uit Europa afkomstige viool. De slavenliederen werden in de loop van de jaren beïnvloed door het verspreiden van het christendom in 1750. De eerste zwarte kerken werden in het begin van de negentiende eeuw gesticht.
De uitvinding van Eli Whitney in 1793 van een machine die de vezels van de pit van de katoenplant kon scheiden zorgden er enkele jaren voor, dat katoen in de Mississippi Delta, Alabama en Georgia op grote getale verbouwd ging worden. En de zwarte slaven werden aan het werk gezet om de katoen van het land te halen. Vanaf 1830 werden de spoorlijnen aangelegd in het zuiden van de VS. Ook bij deze zware arbeid werden zwarte slaven te werk gesteld. Katoen plukken en het werk aan de spoorweg werden de twee meest bezongen thema's in de blues. De slavenliederen toonden voornamelijk de pijn en het harde leven van de slavernij.
              
Halverwege de Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865) werd de “Emancipation Proclamation” door Abraham Lincoln uitgevaardigd. Het zuiden had nog steeds de goedkope zwarte arbeidskrachten nodig om het harde en saaie werk te doen dat de blanken niet wilden doen. In de daaropvolgende Reconstruction Era gingen de blanken toch anders aankijken tegen de onderdrukking van de zwarten. Er kwamen hervormingen op politiek en sociaal gebied en zwarten kregen zelfs stemrecht. In het zuiden werden deze hervorming bewaakt door er federale troepen heen te zetten.
Als antwoord hierop kwam het zuiden met het zgn. 'crop-lien'-systeem en 'convict leasing' in een poging de zwarten onder de duim te houden. 'Crop Lien' wil zeggen dat de zwarten aan het begin van het seizoen geld konden lenen bij de eigenaars van de plantage, waar ze een stukje land hadden gehuurd. Dit geld werd gebruikt om de huur te betalen en zaaigoed e.d. te kopen. Aan het eind van het seizoen zou deze lening met de opbrengst van de oogst verrekend worden. Omdat de eigenaren de prijs van de oogst en de rente van het krediet zelf bepaalden was de opbrengst meestal niet genoeg om uit de schulden te komen. En die schuld werd weer doorgeschoven naar het volgende seizoen, enz enz. En bij 'convict leasing' werden gevangenen op de plantages te werk gesteld.
 
Van 1877 tot ca. 1900 was de zgn. Post Reconstruction periode, waarin segregatie door de 'Jim Crow'-wetten werden geïntroduceerd op basis van “apart maar gelijkwaardig”. Deze wetten, die tot 1965 van kracht bleven, gaven de blanken mogelijkheden om zwarten te weren en onder de duim te houden. Denk maar aan de aparte toiletten, zitplaatsen in bussen, restaurants, maar ook op het gebied van studie, werk en politiek.
Er werden allerlei onzinnige tests bedacht, zoals een leestest, terwijl 97% van de zwarten analfabeet was. Of de grootvadertest, waarbij een zwarte zijn gelijkwaardigheid kon bewijzen als zijn grootvader een vrij man was. En dit terwijl de slavernij net was afgeschaft.
Sterke 'blanke' vakbonden hielden zwarten weg van het uitoefenen van een vak en dan was er ook nog wederopstanding van de Ku Klux Klan en toenemende lynchpartijen. En het eerdergenoemde 'crop lien'-systeem hield de zwarte bevolking ook in feite in slavernij.
 
Vanaf 1880 breidden de hout- en terpentine-industrie sterk uit in staten als Mississippi, Georgia, North-Carolina en het noordelijk deel van Florida. In Alabama werd kool, ijzer en staal gewonnen en geproduceerd. De arbeiders in deze industrieën waren over het algemeen zwart. En dat geldt ook voor arbeiders aan de spoorwegen, de kruiers en de dijkenbouwers aan de Mississippi en in de mijnen van Kentucky en Pennsylvania. Deze banen waren vaak gevaarlijk en ongezond en de meeste blanken weigerden om dit voor langere tijd te doen.
Vanaf 1890 bestonden de meeste, populaire kerken al in het zuiden; de eerste was de Church Of God In Christ in Mississippi. Veel latere gospelzangers, die ook door de blues waren beïnvloed, waren lid van deze kerk. Bessie Smith is hier één van de belangrijkste voorbeelden van.
 
Rond die tijd waren medicineshows, circussen en tentshows over het hele zuiden te vinden. Deze rondreizende shows, waar altijd muzikanten meereisden, waren belangrijk voor de 'minstrel tradition'. Deze uit West-Afrika afkomstige traditie van verhalenvertellers en zangers, die in Amerika al tussen 1820 en 1860 was ontstaan, vormde de basis van het aan het eind van de negentiende eeuw ontstane muziekgenre, dat wij de blues noemen.
 
Son House - Levee Camp Blues
Lees meer...   (3 reacties)
Niemand kan ontkennen dat de blues een belangrijkere rol heeft gespeeld in de geschiedenis van de populaire muziek dan welke andere muzieksoort dan ook. Buiten het feit dat het een geheel eigen kunstvorm is is het ook de voorvader van verschillende van de huidige populaire muziekgenres. Zonder de blues zouden er geen Beatles of Jimi Hendrix, geen Led Zeppelin of Nirvana, Louis Armstrong of Miles Davis, James Brown of Stevie Wonder, Pink Floyd of Frank Zappa zijn geweest. De lijst is eindeloos.
De blues kwam voort uit de ontberingen van de zwarte slaven en kwam op aan het eind van de negentiende en begin van de twintigste eeuw. Rond 1900 bestond deze muziekstijl uit een drieregelig couplet met een zangstijl, die rechtstreeks afkomstig was van de worksongs van de slaven. Deze “vraag-en-antwoord”-stijl was een essentieel onderdeel van het slavenwerk, waarbij de ploegleider een regel zong, waarop de arbeiders met een volgende regel antwoordden. Deze stijl werd verder ontwikkeld door de gitaristen, die dan een regel zongen en dit beantwoordden met hun gitaar. Deze muziek werd door de zwarte bevolking vaak gezongen als zij zich terneergeslagen voelde, 'blue' in het Engels. Rond 1910 werd het woord blues al gebruikt om dit genre aan te duiden. Hiervan gebruik makend bracht de zwarte componist en orkestleider W.C. Handy in 1912 het nummer “Memphis Blues” uit.
In de twintiger waren veel zwarten van het platteland verhuisd naar de stad en zij namen hun muziek met zich mee. Mamie Smith, een vaudeville zangeres uit New York, bracht in 1920 het voor zover bekend eerste bluesnummer op de plaat uit, “Crazy Blues”. Door het succes ervan volgden al snel andere zangeressen, waaronder Bessie Smith en Ma Rainey. Jazztrompettist Louis Armstrong begeleidde hen vaak op deze opnamen, waarbij hij ook een flink stuk blues opnam in zijn zang- en trompetspel.
Straatmuzikanten als Blind Lemon Jefferson begonnen ook met het maken van opnamen, waarmee zij een nieuwe generatie bluesgitaristen inspireerden.
 
De dertiger jaren waren een cruciale periode voor de ontwikkeling van de blues. In deze periode reisden bluesartiesten als Charley Patton, Son House en Robert Johnson, afkomstig uit de Mississippi Delta, door het hele zuiden en bezongen hun leed, vrijheid, liefde en sex. Robert Johnson beweerde een pact met de duivel te hebben gesloten zodat hij een betere gitarist zou worden.
Aan de oostkust ontwikkelden artiesten als Blind Boy Fuller, Brownie McGhee en Rev. Gary Davis een meer 'folk'-achtige stijl, genaamd Piedmont-blues. En in Kansas City zoog Count Basie de blues op en verwerkte dit in zijn Big Band Jazz, terwijl in New York Billie Holiday het publiek hypnotiseerde met haar sensuele stemgeluid.
De blues ontwikkelde zich ook in de veertiger jaren verder en er ontstonden geheel nieuwe stijlen. In Los Angeles waren bandleiders Louis Jordan en Tiny Bradshaw de pioniers van de zogenaamde Jumpblues, een opwindende stijl, die was opgebouwd rond zangers en saxofonisten. Het “vraag-en-antwoord”-schema werd nog steeds gehanteerd, maar nu met zangers en saxofonisten in de hoofdrollen. Aan het eind van de veertiger jaren vloeide uit de Jumpblues de Rhythm & Blues, waarin zangers een belangrijker plaats innamen dan instrumentalisten.
 
In Chicago werd de eerste electrische blues gehoord. De plaatselijke bluesartiesten namen het principe van de stijl, die zij in de Mississippi Delta speelden, versterkte het met speakers en begonnen in kleine bands te spelen. Dankzij mensen als Little Walter begon ook de versterkte mondharmonica terrein te veroveren.
Lees meer...   (6 reacties)
De wetgeving, die de rassenscheiding in de VS legaliseerden na 1890 worden de Jim Crow Laws genoemd. Deze waren voornamelijk van kracht in de zuidelijke staten, Deze wetten waren er vooral op gericht Afro-Amerikanen gescheiden te houden van de blanke burgers. Dit gebeurde bijvoorbeeld door aparte restaurants, parken en openbaar vervoer.
 
         
 
Na de beëindiging van de burgeroorlog in 1865 kondigde de federale overheid een periode van Reconstructie af. Tijdens deze periode probeerde de overheid de rechten van Afro-Amerikanen, die waren vastgelegd in het 13e, 14e en 15e amendement van de Amerikaanse Grondwet, te waarborgen. Deze amendementen verboden slavernij en discriminatie en verplichtten de staten om zwarten als gelijken van de blanken te behandelen. Een aantal zuidelijke staten introduceerde hierop wetten, die bekend staat onder de naam de Black Code. Deze regelgeving beperkte de burgerrechten van Afro-Amerikanen en met name de voormalige slaven.
De periode van reconstructie of wederopbouw eindigde in 1877, waarna een opstandige blanke elite een aantal wetten aannam, die discriminatie door zowel de lokale overheid als de burgers legaliseerde. Deze wetten werden al gauw bekend als de Jim Crow Laws, genoemd naar een parodiërend lied over een ongeschoolde zwarte man. Men is het er niet helemaal over eens welke periode de Jim Crow-wetten precies beslaan, maar over het algemeen wordt een tijdvak genoemd vanaf 1890, toen in New Orleans gescheiden treinvervoer werd ingevoerd, tot 1915, toen vrijwel alle zuidelijke staten de in de opbouw verworven vrijheden van de zwarten hadden teruggedraaid. Niet alleen vervoer en uitgaansgelegenheden werden beperkt, ook moesten veel Afro-Amerikanen een alfabetisme-test afleggen voordat ze mochten stemmen. Een veelgebruikte test was om hen de complete grondwet en de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring uit het hoofd te laten opzeggen. Men schat dat van de 181.000 zwarten in Alabama in 1900 slechts 3.000 stemrecht hadden.
Het Federale Hooggerechtshof van de Verenigde Staten in Washington D.C. Besliste zowel in 1883 en 1896 dat de federale overheid niet het recht had om discrimerende wetgeving te verbieden, zolang de staten zorgden voor faciliteiten onder de noemer 'separate but equal' (gescheiden maar gelijk).
 
 
Vanaf het tweede decennium van de 20e eeuw begon het Hooggerechtshof Jim Crow-wetten ongrondwettelijk te verklaren. In 1915 besliste een meerderheid dat een wet, die sommige zwarten pertinent het stemrecht onthield in Oklahoma ongeldig was; desondanks konden veel zwarten in het zuiden niet stemmen tot de jaren '50 en '60. In een andere rechtzaak in 1917 in Kentucky bepaalde het hof dat men niet het recht had om gesegregeerde woonfaciliteiten verplicht te maken. Het echt vonnis dat rassenscheiding een schending van de grondwet vormde kwam pas in 1954 in de zaak Brown vs Board of Education, toen men bepaalde dat segregatie op openbare scholen diende te worden afgeschaft. Samen met de zaken NAACP vs Alabama en Boynton vs Virginia in respectievelijk 1958 en 1960 werd de discriminatie door Jim Crow-wetten steeds verder afgebouwd.
De Jim Crow-wetten werden overal onwettig met de invoering van de Civil Rights Act 1964, die bepaalde dat discriminatie in openbare gelegenheden – zoals restaurants, hotels en winkels, maar ook op particuliere scholen - verboden was. Voorafgaand aan de invoering van de wet waren in veel zuid-oostelijke staten boycots en demonstraties gehouden door de burgerrechtenbeweging, gestimuleerd door mensen als Rosa Parks en Martlin Luther King Jr.
 
Leadbelly - Jim Crow Blues
Lees meer...   (3 reacties)
De hoofdfiguur in het lied “John Henry” is zonder twijfel de meest populaire held uit de balladen van de zwarte Amerikaan; waarschijnlijk zelfs uit de hele Amerikaanse balladeliteratuur. Het thema mens/machine draagt uiteraard veel bij tot deze algemene belangstelling. John Henry's heldendom ontstaat diverse elemanten: zijn kracht en doorzettingsvermogen als doodgewone werkman, zijn status als held voor de zwarte Amerikaan en de uitbeelding van het thema 'mens tegen machine'.
Er zijn veel versies van het verhaal, maar over het algemeen is John Henry een zwarte man, een voormalige slaaf, met een enorme lichamelijke kracht, die waarschijnlijk is geboren in Tennessee. Hij werkt als arbeider mee aan de uitbreiding van het spoornet van de oostkust van de VS naar het westen, over en door bergen. Als de eigenaar van de spoorwegen een door stoomaangedreven hamer koopt  om het werk van de arbeiders over te nemen daagt Henry de eigenaar uit tot een wedstrijd: hij tegen de machine. John Henry verslaat de machine, maar volledig uitgeput zakt hij in elkaar en sterft.
Interessant is het grote aantal lokale versies en tekstvarianten. Al in de late negentiende eeuw is de John Henry-cyclus verward geraakt met een John Hardy-cyclus, terwijl de eerstgenoemde de oudste is. Zowel John Henry als John Hardy zijn populaire helden met een legendestatus met het enige verschil dat John Henry 'goed' is en de ander 'slecht': twee elementen, die elkaar zowel tegenwerken als aanvullen. En daardoor tot boeiende mengvormen aanleiding hebben gegeven.
 
De opbouw van beide balladen is vrijwel gelijk:
    John Hardy was a bad, bad man,
    he came from a bad, bad land.
    He killed two men in a Shawnee Camp
    'cause he's too damn nervy for to run, Goddam!
    He's too damn nervy for to run.
 
De werkelijke John Henry-teksten zijn in twee typen te verdelen: de ballade en de worksongs. Sommigen beweren dat de worksong ouder zou zijn dan de ballade, omdat de balladevorm meer tijd nodig zou hebben om tot ontwikkeling te komen, maar deze bewering wordt niet gestaafd met bewijzen. Anderen beweren dat Henry en Hardy in wezen één en dezelfde persoon zijn, maar anderen vinden dit onaannemelijk omdat dan één man tweemaal in zijn leven het onderwerp is van een grote balladecyclus op tijdstippen die bijna 25 jaar uit elkaar liggen onder omstandigheden die een totale karakterverandering veronderstellen. John Hardy werd op 19 januari 1894 voor moord terechtgesteld, terwijl het werk aan de Big Bend-tunnel – het onderwerp van de John Henry-ballade – plaatsvond tussen 1870 en 1873. De Big Bend-tunnel, een deel van de C&O (Chesapeake and Ohio) Railroad, ligt ongeveer 15 kilometer ten oosten van Hinton, West Virginia, in het gebied vande New River. Het is een van de langste tunnels in deze streek en het was een van de moeilijkste en gevaarlijkste in aanleg. Tweeëneenhalf jaar lang was het werkterrein absoluut verboden gebied zowel voor publiek als pers, de toestanden waren van die aard, dat naar schatting tien paaden per maand het leven lieten. Cijfers over het personeel zelf zijn niet beschikbaar, omdat door een (on)gelukkig toeval de hele personeelsadministratie bij een brand verloren ging.
 
John Henry was a railroad man,
He worked from six 'till five,
"Raise 'em up bullies and let 'em drop down,
I'll beat you to the bottom or die."
 
John Henry said to his captain:
"You are nothing but a common man,
Before that steam drill shall beat me down,
I'll die with my hammer in my hand."
 
John Henry said to the Shakers:
"You must listen to my call,
Before that steam drill shall beat me down,
I'll jar these mountains till they fall."
 
John Henry's captain said to him:
"I believe these mountains are caving in."
John Henry said to his captain: "Oh, Lord!"
"That's my hammer you hear in the wind."
 
John Henry he said to his captain:
"Your money is getting mighty slim,
When I hammer through this old mountain,
Oh Captain will you walk in?"
 
John Henry's captain came to him
With fifty dollars in his hand,
He laid his hand on his shoulder and said:
"This belongs to a steel driving man."
 
John Henry was hammering on the right side,
The big steam drill on the left,
Before that steam drill could beat him down,
He hammered his fool self to death
 
They carried John Henry to the mountains,
From his shoulder his hammer would ring,
She caught on fire by a little blue blaze
I believe these old mountains are caving in.
 
John Henry was lying on his death bed,
He turned over on his side,
And these were the last words John Henry said
"Bring me a cool drink of water before I die."
 
John Henry had a little woman,
Her name was Pollie Ann,
He hugged and kissed her just before he died,
Saying, "Pollie, do the very best you can."
 
John Henry's woman heard he was dead,
She could not rest on her bed,
She got up at midnight, caught that No. 4 train,
"I am going where John Henry fell dead."
 
They carried John Henry to that new burying ground
His wife all dressed in blue,
She laid her hand on John Henry's cold face,
"John Henry I've been true to you."
 
 
Lees meer...   (4 reacties)
Waar komt eigenlijk de term “Blues” vandaan? En hoe komt het dat een kleur zijn naam geeft aan een muziekgenre?

De term “Blues” is niet gelijk met de geboorte van deze muzieksoort, dus rond 1890/1900, ontstaan, maar bestaat eigenlijk al eeuwen. Volgens het Oxford English Dictionary komt het begrip “Blues” al voor in de 16e eeuw. Blauw was namelijk de kleur van de duivel; er werd beweerd dat kaarsen een blauwe gloed afgaven als hij in de buurt was. Hieruit kwam het begrip “blue devils” voort. Ook William Shakespeare beschreef het al in een van zijn stukken.
Iemand, die terneergeslagen of depressief was, werd geplaagd door deze blauwe duivels. En al in 1807 liet schrijver Washington Irving de duivels achterwege door te schrijven dat iemand “in a fit of the blues” was en iedereen begreep dat hij hiermee 'depressief' bedoelde.
Volgens elementaire kleurpsychologie is blauw de kleur van de melancholie.
 
Het hebben van de “blues” werd al vele jaren aangeduid als het terneergeslagen of depressief zijn. En aangezien in het muzikale bluesschema majeur vaak wordt omgezet naar mineur, waardoor een droevige melodie ontstaat, werd deze met treurige teksten voorziene muziek “de blues” genoemd.
 
Lees meer...   (2 reacties)
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl