barnowlblues.punt.nl
by Eric Campfens
Etta Baker (1913 - 2006)

Als je denkt aan de Piedmont Blues dan denk je aan de gitaarstijl van mensen als Brownie McGhee, Blind Boy Fuller, Blind Willie McTell om er maar een paar te noemen. De Piedmontstijl onderscheidt zich door het zgn. ‘fingerpicking’, het bespelen van de gitaar met de duim, die de bassnaren plukt, en wijsvinger, die voor de melodie zorgt. Piedmont is vernoemt naar de regio, waar deze stijl is ontstaan, en die zo ongeveer ligt tussen Richmond, Virginia en Atlanta, Georgia. Een van de opvallendste, maar minder bekende exponenten van deze stijl is de in 2006 overleden zangeres en gitariste Etta Baker.

Zij leerde al op driejarige leeftijd van haar vader gitaar spelen en dat heeft zij negentig jaar lang, tot aan haar dood, gedaan. Binnenkort is het honderd jaar geleden dat zij is geboren en dit is een mooie gelegenheid om aandacht aan haar te besteden.

Etta Baker wordt in een gezin met acht kinderen op 31 maart 1913 geboren als Etta Lucille Reid in Caldwell County, North Carolina in de heuvels van de Appalachen. Een kruispunt wat betreft muziek en rassen. Volgens eigen zeggen heeft zij een mix van zwart, rood en blank bloed in zich. De scheiding van rassen is in dit gebied niet zo extreem doorgevoerd als bv. In Mississippi. Zij groeit op in het blanke deel van het nabijgelegen Morganton, maar er is uitgebreid contact tussen blank en zwart. Ook in de muziek is deze vermenging te horen: zwarte blues, blanke country en Engelse deuntjes komen samen en vormen de unieke stijl die kenmerkend is voor dit gebied. Zij leert al als driejarige, zittend op de schoot van haar vader, gitaar spelen. Ze kan dan de gitaar nog niet eens goed vasthouden. Haar vader is Boone Reid, die dan al jaren de Piedmontstijl op diverse instrumenten speelt.

Etta is een van de eerste Piedmontbluesgitaristen uit North-Carolina en haar stijl is duidelijk herkenbaar door de vaste baslijn en de swingende melodieën, die zij er overheen speelt. Later schakelt zij tevens over op de banjo, waarbij zij de aandacht vestigt op de originele muziek die haar vader speelde. Er is nu vaak veel ophef als men spreekt over zgn. cross over’-artiesten, maar Etta had er wat dat betreft geen moeite mee en wisselde heel makkelijk van blues naar bluegrass en weer terug. Maar hoe goed ze ook is, het gitaar spelen was niet haar hoofdberoep. Het was een hard leven in die tijd en die omgeving en iedereen moest hard aan de slag op de boerderij of in de fabrieken. Het maken van muziek bleef beperkt tot de eigen familiekring, de kerk of hooguit eens op een feestje in de buurt. Je geld verdienen met muziek was een gok; met het werk in de textielfabriek, zoals Etta Baker dat deed, was ze tenminste verzekerd van een inkomen. De optredens van Etta met haar vader en zus Cora waren een welkome aanvulling. Etta stopt haar muzikale aspiraties weg als zij in 1936 trouwt met Lee Baker. Zij blijft echter wel spelen, maar dan in huiselijke kring.

Haar eerste opnamen maar Etta in de zomer van 1956 als zij en haar vader de folkzanger Paul Clayton tegenkomen in Blowing Rock, North Carolina. Etta speelt “One Dime Blues” en Clayton is er zo onder de indruk van dat hij hen de volgende dag thuis bezoekt met een bandrecorder. Tijdens deze sessie worden diverse nummers opgenomen en op de plaat uitgebracht. En een van deze platen komt terecht op de kamer van Taj Mahal, toen nog een jonge student aan de University Of Massachusetts. Hij wordt fan voor het leven en zal later met haar nog opnamen maken. Paul Clayton bezit een huisje in Charlottesville, Virginia en als hij gasten uit New York heeft nodigt hij Etta Baker vaak uit om voor hen te spelen. Zo viert Bob Dylan zij 21e verjaardag terwijl hij luistert naar Etta Baker. Bij terugkeer in New York bewerkt hij een van Claytons nummers, “Whose Going to Buy You Ribbons When I’m Gone”, zet er Bakers gitaarwerk op en maakt het nu beroemde “Don’t Think Twice, It’s All Right”. Ondanks dat haar opnamen op de plaat verschijnen en worden verkocht ontvangt zij geen geld hiervoor. Dat is wel vaker voorgekomen in de geschiedenis van de muziek. Etta werkt verder in de fabriek, zorgt voor haar man en negen kinderen en doet het werk in huis en tuin. Lee overlijdt in 1967 en in 1973 gaat Etta met pensioen. Zij heeft dan 24 jaar gewerkt voor de Skyland Textile Company.

Aan het begin van de tachtiger jaren gooit zij het roer om en Etta begint zich weer volledig aan de muziek te wijden. In 1991, op 78-jarige leeftijd, neemt zij haar eerste album op, “One Dime Blues”. In 1995 werkt zij samen met Tim Duffy en de Music Maker Relief Foundation. Duffy haalt Etta naar een studio in Pinnacle, North Carolina, waar zij voor het eerst zal spelen met haar stille fan Taj Mahal. Ook Etta’s muzikale vrienden Algia Mae Hinton en Waye Martin doen mee aan dit project. Deze sessie wordt pas in 2004 uitgebracht als “Etta Baker with Taj Mahal”. In 1998 worden in een aantal sessies nummers opgenomen die in 1999 verschijnen op een album met de naam “Railroad Bill” en haar laatste album met uitsluitend instrumentale nummers gespeeld op banjo wordt postuum uitgebracht.

Etta Baker heeft negen kinderen, waarvan er een in 1967 is omgekomen in de Vietnamoorlog, tevens het jaar waarin haar man overlijdt. Op het laatst woont zij in Morganton, North Carolina. Ze sterft op 23 september 2006 op 93-jarige leeftijd terwijl ze onderweg is naar een dochter die een herseninfarct heeft gehad.

Etta's typerende 2-vingerstijl (duim en wijsvinger) is geheel in de traditie van de Piedmontstijl en wordt ook gespeeld door gitaristen als Elizabeth Cotten en Blind Gary Davis. Zij voegt door mooie arrangementen en een stuwend ritme weer iets extra's toe aan die stijl. Haar repertoire stamt van de huiskamermuziek van de late 19e eeuw tot aan de vroege bluesstijl die uiteindelijk de vorm en het geluid van de naoorlogse elektrische blues zou gaan vormen. In 1989 ontvangt zij de North Caroline Heritage Award, in 1991 de National Endowment for the Arts’ National Heritage Fellowship. en in 2003 de North Carolina Award. In de loop van de jaren heeft Etta haar kennis overgebracht aan mensen als Bob Dylan, Taj Mahal en Kenny Wayne Shepherd.

Reacties

David Holt op 24-03-2013 13:11
Eric,

Very well done. Thanks for letting me know about this. I sure do miss Etta.All the best, DavidDavid Holt

Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Je Punt profiel
Hou mij op de hoogte
Ik wil op de hoogte gehouden worden
Dit is een verplicht veld
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl